بسته بندی با دید برندینگ و بازاریابی
چهارشنبه 23 آبان 1397
محبوبه اردکانی زاده
نگاهی مدرن به صنعت بسته بندی
چنانچه یک محصول با کیفیت دارید، یک بسته بندی با رعایت اصول برندینگ و بازاریابی می تواند تاثیر بسیار بالایی در موفقیت کالای شما داشته باشد.
به گزارش آژانس خبری چاپ و بسته بندی ایران ،همیشه برایم سوال بوده است که چرا اکثر تولید کنندگان برای تمامی قسمت های تولید هزینه می کنند اما برای مهمترین قسمت یعنی بسته بندی کالای خود اهمیت زیادی قائل نمی شوند و یا از مشاوران حرفه ای این امر استفاده نمی کنند و بیشتر نظر خود را به عنوان نتیجه نهایی در نظر می گیرند؟و فرصت حضوری پررنگ در بازار و فروش بیشتر را این چنین ساده از دست می دهند.

شاید تولید کنندگان عزیز دید درستی از قدرت هویت بصری بسته بندی ندارند. بدین منظور در این مقاله کوتاه اما مفید، یکی از نمونه های موفق بسته بندی را که با رعایت اصول برندیگ و بازاریابی محصولات خود را به بازار ارائه نموده و موفقیت بالایی را بدست آورده است، بررسی می کنیم.
یک تولید کننده گوجه فرنگی در لهستان به منظور برند شدن (بطور گسترده و حتی فراتر از لهستان) در زمینه تولید گوجه فرنگی تازه، برای مجموعه خود یک هویت بصری کامل در تمامی قسمت های بعد از تولید از جمله بسته بندی،لوگو، هدایای تبلیغاتی و …به کمک یک تیم حرفه ای تبلیغاتی به اجرا گذاشته است.و اما نکات قابل توجه:
۱- آنچه در طراحی بسته بندی چشم نواز می باشد استفاده از تصویر گوجه به همراه برگ و ریشه به صورت طراحی سمبلیک و کلاسیک با رنگهای متضاده و زنده قرمز و سبز است.
۲- طراحی هوشمندانه جعبه ها به گونه ایست که هر یک از جعبه ها به تنهایی زیبا و کامل هستند و علاوه برآن هر جعبه قسمتی از یک پازل را نیز تشکیل می دهد و با قرار گیری کنار هم یک هویت تصویری و چیدمانی هیجان انگیز را بوجود می آورند.
۳- در طراحی ساختار جعبه ها علاوه بر حفظ زیبابی، به کاربردی بودن، استحکام و چیدمان آنها روی هم، توجه شده است.
۴- طراح به خوبی از تمامی قسمت های بسته بندی از جمله: جنس، بافت و رنگ کارتن، طراحی و … در انتقال حس طبیعی، تازگی، خوشمزگی گوجه و اصالت تولید ، به مخاطب استفاده کرده است. لازم به ذکر است شرکت مزرعه گوجه فرنگی (Łęgajny Tomato Farm) موفق به کسب جایزه برترین طراحی بسته بندی انجمن رد دات(reddot 2012 )شده است.
بسته بندی سبب ساز اولین ارتباط مستقیم با مشتری است
بسته بندی به همراه مواردی مثل طرح و نام تجاری و کیفیت به نحوی با هم ترکیب می شوند که ارایه فایده اصلی کالا امکان پذیر باشد. آخرین سطحی که مورد توجه قرار می گیرد مزایای اضافی مثل خدمات پس از فروش، تضمین ها و نصب و شرایط تحویل است. بسته بندی سبب ساز اولین ارتباط مستقیم با مشتری است و تا حد زیادی وظیفه ارایه یک تصویر ذهنی مطلوب از کالا را به عهده دارد. از نظر روانی اولین برخورد و تصویری که ما از اشخاص داریم مهم ترین تصویر و تعیین کننده ترین است حتی در یادآوری اشخاص بعد از ۲۰ سال به ذهن ما می آید، این قاعده در مورد کالا هم صادق است.

آماری هشت هزار ساله از بسته بندی در دست است که به صورت ظروف ساخته شده از حصیر و همچنین ظروف گلی و لعابی زمخت در بین النهرین و مصر کاربرد داشته است. در تعاریف جدید بسته بندی به معنی ساخت و تعبیه و تهیه ظرفی است که سلامت کالای مظروف یا محتوای خود را در فاصله زمانی بعد از تولید و در مراحل حمل و نقل و انبارداری و توزیع مصرف نهایی حذف کرده و از صدمات و خطرات احتمالی فیزیکی یا شیمیایی جلوگیری می کند.
به تعبیری بسته بندی، چراغ قرمزی است در برابر توقف عابران جلوی ویترین خرده فروشی ها و به حق آن را به عنوان «فروشنده خاموش » می شناسند. بسته بندی، چهره کالاست چون مشتری از طریق بسته بندی محصول را شناسایی می کند. بسته بندی پیام تولیدکننده را به خریدار می رساند و بین آ نها ارتباط برقرار واطلاع رسانی می کند. بسته بندی به محصول شخصیت م یدهد و محافظت از کالا را دربرابر ضربه، رطوبت، شرایط اقلیمی، بوها، گازها، ارتعاش، میکرو ارگانیسم، فشار، متلاشی شدن و حشرات به عهده دارد.
تعدادی از تئوریسین های بازاریابی از بسته بندی به عنوان پنجمین متغیر قابل کنترل بازار در کنار محصول و قیمت و مکان و ترفیع یاد می کنند. امروزه بسته بندی به عنوان یک صنعت دردنیا معرفی و مطرح می شود و برای آن انواع مختلفی برمی شمرند:
در بعضی موارد بسته بندی پس از مصرف شدن محتوای اصلی کاربرد مجدد پیدا می کند یا اینکه پس از مصرف، دور ریخته می شود. در تقسیم بندی های دیگر بسته بندی را از نظر مواد اولیه (چوبی، مقوایی، کیسه ای، پلاستیکی( از نظر محتوایی )میوه جات، لوازم خانگی( از نظر تکنولوژی تولید )بست هبندی وکیوم روکش پلی اتیلن…( و از نظر مراحل تولید )بسته بندی برای مصرف کننده مثل شامپو و لوازم بهداشتی و… بسته بندی برای حمل ونقل به منظور حفاظت و ایمنی و بسته بندی بزرگ صنعتی مثل استفاده از پالت) تقسیم بندی می کنند.
ویژگی های بسته بندی مطلوب با دید برندینگ و بازاریابی
بسته بندی به عنوان یکی از ابزارهای مهم بازاریابی شناخته می شود و شرکتها و دولت ها برای افزایش توان رقابتی خود در بازارهای داخلی و خارجی از آن سود می برند. امروزه از بسته بندی فقط برای محافظت از کالا استفاده نمی شود، بلکه برای آن نقش ها و مسؤولیت های زیادی قایل اند از جمله اینکه ارزش افزوده ایجاد کند و به خریدار پرستیژ و اطلاعات دهد. باید مشتری را جلب کند، جذابیت داشته باشد، شخصیت و شأن مشتری را حفظ کند و به مصرفکننده احترام بگذارد. فرهنگ و ارزش ها را در کشور هدف در نظر داشته باشد و از فرهنگی استفاده کند که برای مردم لذتبخش است. نوع و جنس مواد اولیه از نظر بهداشتی و ایمنی مناسب انتخاب شود و سلامتی در مورد مصرف را تضمین کند. گفتنی است نباید هزینه بسته بندی آنقدر زیاد باشد که بهای فروش کالا را نسبت به کالاهای مشابه غیرقابل رقابت کند. باید طوری طراحی شود که دسترسی به کالا راحت و به راحتی قابل حمل باشد، به خود کالا لطمه نزند و مطابق با استانداردها، مقررات بازار و کشور مورد نظر باشد. مواد مصرفی، قابل بازیافت باشد، تولید آشغال نکند و به محیط زیست لطمه نزند در کشور آلمان مدت ها است جنبشی به نام «تفکر سبز » برای کنترل بسته بندی در برابر آسیب به طبیعت به وجود آمده است. بسته بندی باید طوری باشد که قابلیت هدیه دادن را داشته و باشرایط آب وهوایی کشور مورد نظر همگون و هماهنگ باشد، اوزان کشور هدف را در نظر داشته باشد و فرهنگ و سلیقه و عادات خریداران در نظر گرفته شود و با ساختار بازار خرده فروشی سازگاری داشته و سطح درآمد و قدرت خرید مشتریان را در نظر داشته باشد. ترکیب صفات ظاهری بسته تداعی کننده مشابهت و تلقین کننده کیفیت برتر و رنگ آمیزی و اشکال و خطوط و رنگ و طرح مبین خواص کالا باشد. مواد تشکیل دهنده کالا را اعلام و مخابره و آنالیز محصول را ذکر و نحوه مصرف را بیان کند. چنانچه خطراتی درمورد مصرف وجود دارد ذکر کند و شرایط نگهداری و تاریخ مصرف و تاریخ تولید و قیمت و اندازه و حجم وزن و ارتفاع را بنویسد و به راحتی و با کمترین کوششی قابل رؤیت باشد.

به طور کلی در بسته بندی محصولات دو جنبه عمده زیر مورد توجه قرار می گیرد:
۱– کاربردی بودن
۲– جذاب بودن
جنبه کاربردی بسته بندی، ناظر بر ویژگی هایی مثل حفاظت از محصول، سهولت استفاده از محصول و سهولت جابه جایی محصول است. جذاب بودن بسته بندی بر زیبایی شکل و رنگ و نوشتار آن دلالت می کند. طراح باید ابتدا تمام اطلاعات لازم درباره محصول، بازار، رقبا و کارفرما و… را به دست آورد.
منبع: behrangdesign.ir