استفاده ی بهینه از فضای منفی در طراحی چاپی

ایده‌ی نحوه‌ی عملکرد فضای منفی طراحی نسبتا ساده است، اما حتی هنرمندان و طراحان حرفه‌ای هم مفهوم دقیق این تکنیک را فراموش می‌کنند. فضای منفی (که گاهی هم با اصطلاح سفیدخوانی شناخته می‌شود) فقط یک فضای خالی نیست که باید آن را به نحوی پر کرد، بلکه این تکنیک یکی از مهم‌ترین جنبه‌های طراحی است که به عناصر اجازه می‌دهد تا در طرح حضور هدفمند و قابل‌توجیح داشته باشند.  

فضای منفی به چشمان مخاطب فضایی برای فراغت می‎‌بخشد.

فضای منفی میان هر عنصر درک و فهم هر بخش از طراحی را آسان‌تر می‌سازد. این امر برای تصاویر اهمیت بسزایی دارد، اما فضای منفی در هیچ جایی به اندازه‌ی متن جایگاه حیاتی ندارد. متن باید به‌راحتی از واژه‌ای به واژه‌ی دیگر جریان داشته باشد. به همین منظور، نمونه‌های پهلو به پهلوی زیر را مورد ملاحظه قرار دهید. این متن ترجمه‌ی 1914 اچ. رک‌هام از اثر مشهور سیسرو –خطیب و نویسنده‌ی بزرگ رومی- است که در همه‌جا به عنوان متن استانداردی برای نمایش قالب‌بندی فونت، تایپوگرافی و صفحه‌بندی استفاده می‌شود.

همان طور که در نمونه‌ی قالب‌بندی متن مشاهده می‌کنید، فونت و سایز فونت یکسان  هستند ولی تفاوت اصلی در فاصله‌ی بین خطوط و حروف سیاه برجسته (Bold) آنهاست. نمونه‌ی سمت راستی راحت‌تر خوانده می‌شود.، به این دلیل که باریک‌تر و به نسبت متن سمت چپی کمتر تو ذوق می‌زند! بر همین مبنا شما باید فونت‌هایی را انتخاب کنید که در فاصله‌ی موردنظر خوانایی داشته باشند.

فضای منفی به دیگر عناصر طراحی زمینه می‌بخشد.

در این مثال، لوگوی برند Target مانند یک تصویر نیست، بلکه فضای منفی است. این امر به برند اجازه می‌دهد که دائما در جلوی چشمان مخاطبان این کتابچه باشد. همچنین استفاده ابزاری از فضای منفی موجب شده که تصاویر خیلی شیک و زیبا از متن گزارش سالانه‌ی برند هم تفکیک شوند.

فضای منفی همچنین می‌تواند به عنوان نشانه‌ای باشد که یک بخش طراحی از دیگر بخش‌ها متمایز است. در صورت نیاز، به این شیوه اجزاء متمایز طراحی چاپی می‌توانند هرکدام پیام مخصوصی را شکل ببخشند.

هنگامی که از طراحی فضای منفی به خوبی استفاده شود، جزئیات طرح جلب‌توجه بیشتری می‌کنند.

می‌توانید از از فضای منفی برای تاکید فراخوان به اقدام مشخص مخاطبان‌تان یا تصویر یا جزئیات خاصی استفاده کنید که تا توجه مخاطبان را به سمت موردنظر خود هدایت کنید. این امر فقط یکی از اصول طراحی گرافیکی نیست، بلکه عکاسی محصول هم از ایده‌های مشابه بسیاری هم بهره می‌گیرد تا توجه‌ها را به سمت بخشی از تصویر معطوف کنید.

فضای منفی همیشه به معنی مینیمالیسم نیست. در مثال هوشمندانه‌ی بالا می‌بینیم که فضای منفی برای جلوه‌بخشی به محتویات بطری و همچنین طرح جمجمه طرف مخالف آن بهره برده است. همچنین نام برند با استفاده از فضای سفید اطراف خود فورا توجه مخاطب را به سمت خود می‌کشاند. از طرح بسته‌بندی محصول نیز از فضای منفی برای نمایش کلیت محصول استفاده شده است. تمام زمینه از پس‌زمینه‌ی سفید بهره می‌برد.

بافت‌های بصری جالب با بکارگیری فضای منفی هم امکان‌پذیر می‌شوند.

این امر به‌ویژه در طراحی مینیمالیستی ارزش و اهمیت می‌یابد چراکه طراح با بکارگیری فضای منفی از عناصر کمتری برای طراحی بهره می‌گیرد. خود فضا نیز می‌تواند جلوه یا معنای متفاوتی به طرح ببخشد نه اینکه صرفا برای قاب‌بندی دیگر اشکال و طرح‌های طراحی بکار گرفته شود.

در تصویر نمونه‌ی سگ می‌بینیم که فضای منفی بر کیفیت نارنجی سگ تاکید دارد. در مثال بعدی، فضای منفی چشم‌انداز را با شکلی از سر و گردن گوزن قاب‌بندی کرده است. این سایه‌های رنگی و بافت‌ها بدون استفاده از فضای منفی فهم و پذیرفته نخواهند شد.

طراحی فضای منفی بر برندینگ تاثیر می‌گذارد.

اینکه طراحی فضای منفی بر برندینگ تاثیر می‌گذارد، در لوگوهای برندهایی که عمدتا شهرت بالایی دارند، به‌خوبی مشهود است. این امر تا حد زیادی نتیجه‌ی نیاز به نمایش صحیح طرح‌ها در کانال‌های مختلف از جمله موبایل‌ها است.

هنگام طراحی محصولات چاپی از وسوسه‌ی درج هرچه که به ذهن‌تان می‌رسد، اجتناب کنید! بجای آن از محصولات و طراحی‌های مختلف مطابق با توانایی‌ها و کاربرد موردانتظارشان بهره بگیرید.

• طراحی پوسترها و بنرهای وینیل توجه بیشتری به فضای منفی می‌طلبند. این امر ناشی از فواصل دورتر مشاهده‌ی هر کدام از این محصولات است.
• کارت ویزیت هم به خاطر محدودیتی که در فضای طراحی دارند، نیاز به توجه بیشتری به فضای منفی دارد.
• در طراحی بروشورها می‌توانید از فضای منفی کمتری در وجه‌های داخلی آنها استفاده کنید.

منبع: hamchap.ir