آشنایی با اصطلاحات طراحی و چاپ – انواع مرکب، لب بر و آورپرینت

همه‌ی طراحان گرافیکی در  برهه‌ای از دوران کاری خود حتما سر و کارشان با پروژه‌های چاپی خواهند افتاد. طراحانی که در چنین مواقعی صرفا به خاطر اینکه از جنبه‌های چاپی سفارش خود اطلاعاتی ندارند، نباید پا پس بکشند. بلکه فکر بهتر این است که دانش چاپی خودشان را ارتقا ببخشند. بنابراین به ‌عنوان یک طراح لازم است که از مبانی هر نوع رسانه‌ای که در آن زمینه کار می‌کنید اطلاع داشته باشید مخصوصا اینکه اغلب پروژه‌های طراحی با اهداف چاپی انجام می‌شود.

انواع مرکب
 


مرکب‌ها همه یکسان نیستند. مرکب‌های تمپلات (رنگ پر)، رنگ‌دانه‌ای و رنگینه (Dye) در چاپ بسیار زیاد استفاده می‌شوند.
مرکب تمپلات(Solid ink) ، تکه رنگی است که در چاپ از آن استفاده می‌شود. هر تکه‌ی کوچک رنگی را می‌توان به محصول چاپی مشابه موم‌زنی کشید. مرکب تمپلات می‌تواند برای رنگ شاد چاپی فوق‌العاده باشد.
مرکب رنگ‌دانه‌ای (Pigment ink) که از پودر بسیار ریز و نرمی ساخته ‌شده است، روی کاغذ می‌نشیند و جذب آن می‌شود. مرکب‌های رنگ‌دانه‌ای دوام بیشتری دارند و خصوصیات رنگ را حفظ می‌کنند. مرکب رنگ‌دانه‌ای نسبت به مرکب‌های رنگینه گران‌تر هستند. بعضی افراد به اقلامی که از مرکب‌های رنگ‌دانه‌ای استفاده می‌کنند، مرکب چاپی و نه مرکب کپی می‌گویند.
مرکب رنگینه (Dye ink)، با پایه آب بوده و در الیاف کاغذ جذب می‌شود تا رنگ را ایجاد کند. با آن می‌توانید رنگ‌های زنده‌ای روی کاغذ تولید کنید هرچند که بعضی مواقع نیز موجب رطوبت یا رنگ‌پریدگی کاغذ می‌شود. رنگ مرکب رنگینه از دیگر انواع مرکب زودتر محو می‌شوند.

لب‌بر (حاشیه اطمینان)    
 


تقریبا همه چاپخانه‌ها از مشتریان خود در مورد لب‌بر سفارش جویا می‌شوند. لب‌بر به چاپخانه کمک می‌کند که محصولی فایل را خیلی دقیق چاپ ‌کند، پس روی فضای درست چاپ می‌شود، سپس کاغذ چاپی به‌اندازه درست بریده شده و رنگ با دقت روی قسمت‌های لازم چاپ می‌شود.
توجه داشته باشید که لب‌بر فضای کمی را اشغال می‌کند. به این مثال توجه کنید: تصور کنید که قصد چاپ پوستری از یک عکس دارید. اگر تصویر دقیقا به‌اندازه چاپی کراپ شده باشد، کوچک‌ترین جابجایی و تغییری باعث خروجی غیردقیقی می‌شود؛ یعنی احتمال دارد سفارش‌تان هنگام چاپ و برش، کمی خارج‌تر یا داخل‌تر از طرح گرافیکی‌تان چاپ یا تیغ بخورد. اگر لب‌بر را رعایت کنید، هرگونه تغییر و اختلافی مشهود نخواهد بود، چراکه لبه‌ی تصویر فقط کشیده‌تر می‌شود.
با اینکه مختصات لب‌بر چاپخانه‌ها از هم تفاوت می‌کند ولی توصیه می‌شود که لب بر را به‌اندازه نیم اینچ یا بیشتر برای لب‌بر انتخاب کنید. نرم‌افزارهای انتشاراتی مانندAdobe InDesign  تنظیمات لب‌بر پیش‌فرض دارد که کار را آسان می‌سازند. با آن به‌راحتی می‌توانید تنظیمات لب‌بر را فعال/غیرفعال کنید و تنظیمات و علائم کار را خروجی بگیرید.

آورپرینت
 


آورپرینت (Overprint) دقیقا همان چیزی است که از اسمش پیداست، به چاپ چیزی روی چیز دیگری اشاره می‌کند. این امر در روش‌های چاپی مخصوصا هنگام چاپ مرکب‌ها روی یکدیگر اتفاق می‌افتد. می‌توان از آورپرینت به عنوان تکنیکی برای افکت‌های خاص، رنگ‌های دیگر و طرح نیم‌رخ استفاده کرد ولی زمانی که آورپرینت غیرعمدی و بدون برنامه قبلی باشد، مشکل‌آفرین می‌شود.
مثلا زمانی که رنگی با رنگ سیاه خالص (سیاهی که با زینک K ساخته ‌شده است) در کنار هم قرار می‌گیرند. (در اکثر نرم‌افزارهای طراحی می‌توانید تنظیمات آورپرینت را مشخص کنید). آورپرینت با مشکی خالص منجر به شکل‌گیری، مشکی پررنگی می‌شود، پس توصیه می‌شود که به منظور اجتناب از بروز آورپرینت، در صورت نیاز به رنگ مشکی از مشکی پررنگ استفاده نمایید (مشکی که از زینک با همه‌ی چهار رنگ به وجود می‌آید).

منبع: hamchap.ir