روانشناسی فونت: چگونه تایپ فیس، هوش و حواس را می رباید؟

فونت‌ها قدرت و نفوذ زیادی در میان مردم دارند. ممکن است شما به عنوان یک طراح فونتی را نپسندید یا استفاده از آن را حرفه‌ای ندانید اما نظر مردم با نظر شما کاملا متفاوت باشد. فقط نگاه کردن به یک فونت خاص می‌تواند به صورت غیرارادی احساسات قدرتمند را ترغیب و یا حس نوستالژی را القا کند. به همین دلیل است که یک فونت مانند Comic Sans مورد تنفر طراحان است ولی در عین حال به طور گسترده‌ای استفاده می‌شود؛ چرا که این فونت القاکننده احساس سرگرمی و بازیگوشی است و این احساسی است که به سختی می‌توان در برابر آن مقاومت کرد. اگر می‌خواهید فونتی را انتخاب کنید که سبب ایجاد ارتباط عاطفی بین مخاطبان و طراحی شما شود، ابتدا باید روانشناسی فونت را درک کنید.

چگونه خوانندگان فونت‌ها را درک می‌کنند؟

طراحی لوگوی والت دیزنی را در نظر بگیرید، از یک کودک شش ساله بخواهید که لوگو را شناسایی کند: آنها دقیقا می‌دانند که این لوگو به چه کسب و کاری تعلق دارد. اما از همان کودک بخواهید که حروف فونت اسکریپت را شناسایی کنند، آنگاه با مشکل برخورد می‌کنید. پس چطور یک شرکت مانند دیزنی کاری کرده است که یک کودک شش ساله قادر به شناسایی چنین فونت اسکریپت پیچیده‌ای باشد؟

این امر به دلیل یک نظریه روانشناسی شناخته شده به عنوان «اصول طراحی گشتالت» است که می‌گوید که مغز تمایل به تمرکز روی قطعه مجزایی از یک طراحی ندارد، بلکه یک فهم کلی را به تمامیت طراحی اعمال می‌کند.

بنابراین در مورد لوگوی والت دیزنی، یک کودک شش ساله در واقع هر حرف را به تنهایی نمی‌خواند، بلکه به کل کلمه به عنوان یک کل نگاه کرده و معنی را به طور کامل به لوگو اعمال می‌کند. فونت ممکن است قابل خواندن نباشد، اما حامل یک وزن عاطفی بوده و یک پیام ناخودآگاه از علاقه و نوستالژی القا می‌کند. این مقادیر عاطفی، برای هویت نام تجاری نسبت به خوانایی بسیار مهم‌تر هستند.

ایجاد هویت از فونت‌ها

در رسانه‌های چاپی، بهترین فرصت شما استفاده از فونت‌هایی با بیشترین تاثیر احساسی در لوگو و متن تیتر است، چرا که در اینجا، احساسات مهم‌تر از قابلیت خواندن است. احساسات سبب ایجاد شخصیت می‌شود، که چه چیزی است که یک فونت را از متن در یک صفحه به یک جزء جدی طراحی بصری تبدیل می‌کند.

برای کمک به شما در درک بهتر، ما تصمیم گرفتیم که یک لوگو را به صورت دقیق بررسی کنیم تا به شما نشان دهیم که چگونه انتخاب فونت می‌تواند تاثیر شدیدی در هویتی که شما به مخاطبان خود انتقال می‌دهید داشته باشد. 

Serif

سنتی، محترم، باثبات

در این راستا، Serif fonts حامل یک احساس متمایز از میراث و شجره نامه است. این فونت سبب می‌شود که یک نام تجاری احساس احترام و اعتماد کرده و به مخاطبان یک احساس معتبر و پایدار القا کند. هنگامی‌ که شما این فونت را به لوگوی Company Folders اضافه می‌کنید، سبب می‌شود که نام تجاری سنتی به نظر برسد. ممکن است فونت‌های زیادی این حس را منتقل کند، ولی این فونت (Heuristica) برای سلیقه‌های ما کمی‌ بیش از حد مقید و قدیمی‌ است.

Sans Serif

ساده و معقول

مخاطبان فونت sans serif را بعنوان یک فونت پاک و ساده به شیوه‌ای مدرن درک می‌کنند. آنها اجازه می‌دهد که پیام بدون پنهان شدن در پشت یک نما، خود را نشان دهد. فونت Sans serif معمولا در طراحی‌های دیجیتال استفاده می‌شود، به طوری که آنها حامل یک شهرت برای عصر معاصر هستند. یک فونت متفاوت از sans serif را انتخاب می‌کنیم (Caviar Dreams) تا به شما نشان دهیم چگونه یک فونت می‌تواند پیام‌ عاطفی کاملا متفاوتی ایجاد کند. لوگو در این حالت، احساس سادگی بیشتری القا می‌کند (بلکه کمی‌ کمتر دوستانه).

Script

شخصی، زنانه، فانتزی

فونت‌های اسکریپت الهام‌بخش احساس ظرافت، زیبایی و زنانگی هستند. دست خط اغلب برای ابراز محبت استفاده می‌شود، بنابراین مخاطبان این نوع نوشتار را به عنوان یک امر شخصی، خلاق و واقعا از صمیم قلب برداشت میکنند. اعمال کردن فونت اسکریپت به لوگوی Company Folders این لوگو را بیشتر مناسب کارت تبریک می‌کند. ممکن است خیلی جذاب باشد، ولی ارائه دهنده پیام اشتباهی در مورد نام تجاری و نوع کار شرکت، است.

Display

دوستانه، دمدمی، غیرمتعارف

از آنجا که فونت‌های display برای نشان دادن با اندازه بزرگ (به طور کلی ۱۴ یا بالاتر) هستند، تمایل دارند که هویت بزرگی را به منظور جلب مخاطبان داشته باشند. این فونت‌ها اغلب به گونه‌ای دوستانه و یا سرگرم کننده و یا برای تحریک حس کنجکاوی مردم طراحی شده‌اند. ما تصمیم گرفتیم که از یک فونت واقعا زرق و برق‌دار(Bigfish) در مثال خود استفاده کنیم تا نشان دهیم تا چه اندازه لوگوی مورد مثال ما متقاوت می‌شود. در این حالت لوگو قطعا چشم نواز است، اما درخور نام تجاری Company Folders نیست. دوست داریم از آن لذت ببریم، ولی این فونت کمی‌ بیش از حد مسخره است.

Modern

هوشمند، مرسوم، مد روز، آینده‌نگر

مخاطبان دریافته‌اند که فونت‌های modern، مترقی، شیک و ساده هستند. آنها می‌توانند از یک زمینه قوی و سریع به یک زمینه آینده‌نگر و هوشمند تغییر کنند. آنها منعکس کننده اینجا و حال حاضر نیستند، بلکه مجموعه‌ای از روند و لوگوها را به دنبال دارند که سبب شهرت در میان مخاطبان می‌شوند. فونت مدرن منعکس کننده احتمالاتی است که فردا ممکن است به ارمغان بیاورد. در اینجا، لوگوی Company Folders را با یک فونت مدرن (Prototype) جایگزین می‌کنیم که چندان هم بد نیست. با این حال، این فونت کمی‌ بیش از حد فنی است و تقریبا شبیه چیزی است که شما ممکن است در یک فیلم علمی‌ تخیلی ببینید. برای یک شرکت که مبادرت به فروش محصولات چاپی می‌کند، ترکیب Star Trek-not و Silicon Valley می‌تواند مناسب باشد.

Decorative

جالب، نابرابر، غیررسمی

فونت‌های تزئینی بسیار تلطیف شده و غیرعادی هستند، و لذت و شادی را به یک طراحی به ارمغان آورده و آرامش بخش مخاطبان در یک فضای رسمی‌ هستند. آنها به بهترین شکل، مورد قضاوت قرار می‌گیرند چرا که پیامدهای طراحی می‌تواند از فونت به فونت تغییر کند. از آنجا که فونت‌های تزئینی در مثال ما (Impact Label) برای نشان دادن برچسب‌های اداری طراحی شده‌اند، با یادآوری مخاطبان اسناد رسمی‌ یا فرهنگ دفتر، احساس تشکیلات و صلاحیت را با هم ادغام می‌کند. این فونت در واقع می‌تواند برای یک شرکت که مبادرت به فروش پوشه‌های ارائه می‌کند کاملا مناسب باشد، اما شما باید مراقب فونت‌های تزئینی باشید. اگر دقت نکنید؛ فونت‌های تزئینی می‌توانند یک میدان مین عاطفی را برای شما ایجاد کنند و شما باید مطمئن شوید که مخاطبان شما آنگونه که می‌خواهید به این فونت‌ها پاسخ می‌دهند.

دیگر تکنیک‌ها در روانشناسی فونت

فهم روانشناسی فونت چیزی بیش از دانستن این است که مخاطب در قبال یک فونت خاص درگیر چه نوع احساساتی می‌شود. اثرات ناخودآگاه دیگری از یک فونت روی مغز وجود دارد. دانستن اینکه چگونه مغز انسان به کشف و درک یک فونت خاص می‌پردازد می‌تواند به شما در باز کردن پتانسیل واقعی خود کمک کرده و یا از هر گونه مشکلات پنهان که ممکن است پیام شما را متوقف سازد جلوگیری کند.

فونت‌های آشنا سبب ایجاد اعتماد می‌شود

هر اندازه که مخاطبان شما با فونت‌هایی که انتخاب می‌کنید بیشتر آشنا باشند، بیشتر احتمال دارد که به شما و پیامی‌ که شما تلاش می‌کنید تا انتقال دهید اعتماد کنند. به همین دلیل است که حتی با وجود اینکه فونت‌های زیادی برای انتخاب وجود دارد، بسیاری از طراحان فقط به فونت‌های کلاسیک مانند Helvetica و Impact بسنده می‌کنند. بیش از حد منحرف شدن از هنجارها می‌تواند ریسک بیگانه کردن مخاطبان را در پی داشته باشد.

این به این معنا نیست که شما باید طرح‌های خود را با دیگر طرح‌ها مخلوط کرده و فونت‌هایی را استفاده کنید که دیگران نیز استفاده می‌کنند، بلکه برخی سطوح آشنایی کمک می‌کند تا بتوانید اعتماد مخاطبان را به دست آورید. به جای استفاده از فونت‌هایی نظیر Helvetica، شما می‌توانید از یکی از بسیاری از فونت‌های مشتق شده از Helvetica برای جذب مخاطب استفاده کنید، در حالیکه هنوز بر آشنایی بینندگان خود سرمایه‌گذاری می‌کنید.

به خاطر داشته باشید که هر فونتی که شما انتخاب می‌کنید، ممکن است برای یک مدت طولانی با نام تجاری همراه باشد. در نظر بگیرید که چگونه مردم در ابتدا به تغییر یک نام تجاری معروف واکنش نشان می‌دادند و با گذشت سال‌ها، همچنان به لوگوی قبلی اشاره می‌کردند. برند گپ (Gap)، برای مثال، زمانی که لوگوی شناخته شده خود را به یک طراحی بدون دندانه تغییر داد، با واکنش شدید دولت در رسانه‌های اجتماعی روبرو شد. واکنش‌های منفی به اندازه‌ای قوی بود که آنها در عرض یک هفته به لوگوی قبلی برگشتند.

استفاده از فونت‌های مشابه در سراسر پلت فرم و پروژه‌های متعدد، سبب ایجاد آشنایی با مخاطب و منسجم کردن حفظ هویت نام تجاری می‌شود.

فونت‌ها می‌توانند دیگر حس‌ها را تحت تأثیر قرار دهد

شاید متوجه نشوید، اما فونتی که شما انتخاب می‌کنید می‌تواند چیزی بیشتر از حس بینایی مخاطبان را تحت تأثیر قرار دهد. دانستن اینکه چگونه فونت حواس مخاطبان شما را فعال می‌کند و حافظه را تحریک می‌کند، می‌تواند به طراحی شما در بهتر رساندن پیام کمک کند. برای مثال، زمانی که آیتم‌های پیش غذا در منو با یک فونت که مکمل عطر و طعم مواد غذایی است نوشته شود، افراد اغلب آیتم‌های پیش غذا را بیشتر اشتهاآور در می‌یابند.

اثر مشابهی را می‌توان به حس صدای مخاطب اعمال نمود، به همین دلیل است که یک آلبوم موسیقی کلاسیک بطور قابل توجهی بیشتر احتمال دارد با فونت اسکریپت چاپ شود.

در هنگام انتخاب فونت، حواس مخاطبان را به خاطر داشته باشید. اگر شما در حال بازاریابی یک نام تجاری از یک نوع بنزین هستید و فونت ظریفی را که برای یک عطر مناسب‌تر است انتخاب کنید، فقط مخاطبان خود را گیج می‌کنید.

در واقع، فونت‌های پیچیده می‌توانند موثرتر باشند

همانطور که اشاره شد، نباید همیشه در مورد استفاده از یک فونت پیچیده سخت در یک لوگو نگران باشید، چرا که به لطف اصول گشتالت، مخاطبان لوگو را به عنوان یک ایده کل و نه یکسری قطعات منحصر به فرد، درک می‌کنند. با این حال، همچنین ممکن است بخواهید از یک فونت پیچیده برای ارائه یک پیام مستقیم استفاده کنید، چرا که مجبور کردن مخاطبان برای چشم پوشی از اصل گشتالت و تمرکز روی قطعات منحصر به فرد، کمک می‌کند تا آنها به طور مستقیم‌تری در این روند دخیل شوند. این می‌تواند یک بازی خطرناک باشد و شما قطعا باید بدانید که مخاطبان از عهده آن بر می‌آیند، اما زمانی که یک فونت نیاز به کشف شدن دارد، مخاطبان را وادار به توجه می‌کند.

این بدان معنی نیست که شما همیشه باید از برخی فونت‌های تزئینی غیر قابل درک استفاده کنید، بلکه فرصت‌هایی وجود دارد که شما می‌توانید از آن‌ها به نفع خود استفاده کنید. استفاده از فونت‌های پیچیده‌تر را زمانی در نظر بگیرید که می‌خواهید به خواننده این تصور را القا کنید که مقدار زیادی تلاش و یا مهارت برای درک آنچه که سعی دارید انتقال دهید لازم است. به عنوان مثال، اگر شما در حال توصیف این هستید که چگونه یک محصول گران‌قیمت ساخته می‌شود، انتخاب یک فونت که برای خواندن دشوار باشد، مخاطبان را به این نتیجه می‌رساند که آنچه که شما می‌خواهید به فروش برسانید، مستلزم طی کردن یک روند پیچیده و دشوار است.

به همین دلیل است که برخی از رستوران‌های گران‌قیمت اغلب از تایپوگرافی‌هایی که برای خواندن دشوار هستند در منوهای خود استفاده می‌کنند. هنگامی‌که یک منوی برای خواندن دشوارتر باشد، کمک می‌کند تا این تصور ایجاد شود که غذای مورد نظر مشکل‌تر طبخ و آماده می‌گردد.

حرف آخر پیرامون روانشناسی فونت

چیزهایی که در اینجا ارائه شد صرفا دستورالعمل هستند. به یاد داشته باشید که هیچ قانون واحد و متناسب در مورد یک رویکرد تایپوگرافی وجود ندارد. شما باید به هر وضعیت به صورت متفاوتی نزدیک شوید، زیرا برای هر وضعیت یک شرایط متفاوت وجود دارد. قبل از اینکه از یک فونت استفاده کنید، ببینید که چگونه دیگران آن را درک می‌کنند؛ شاید این بار عاطفی خودتان باشد که شما را به سوی یک فونت سوق می‌دهد، به گونه‌ای که برای دیگران متفاوت باشد.

منبع: https://1001boom.com